Sociale Innovatie Safari

Written by . Filed under wander. Tagged , , . Bookmark the Permalink. Comments are closed, but you can leave a trackback: Trackback URL.

Tijdens de Social Innovation Safari georganiseerd door Kennisland/ Knowledgeland (KL) werkten multidisciplinaire teams aan een aantal vraagstukken van verschillende commerciële- en overheidsorganisaties in en rondom Amsterdam. Eén van de cases incl. uitkomsten staat hieronder toegelicht.

De ontwikkeling van Ijburg, éen van Amsterdam’s recent gebouwde stedelijke gebieden, haperde de laatste jaren. Door uiteenlopende belangen uit zowel private als publieke sector is het gemeentelijk bestuur complex en ook de gemeenschap zelf een bonte lappendeken van forenzen, jonge gezinnen, ouderen, tieners, immigranten, toeristen, ondernemers en sociale, private en publieke woonvoorzieningen. Door de jaren heen leidde dit tot een aantal problemen:
– een toename van commerciële ketens en afname van kleinere winkels
– gebrekkige sociale cohesie
– een gebrek aan publieke voorzieningen (door vertraging in de ontwikkeling van Ijburg)
– gevoel van onveiligheid

Het Safari team besloot na uitgebreid veldwerk en interviews dat éen van de grootste knelpunten bleek dat door de opzet van Ijburg het leven fysiek, en daardoor ook mentaal, meer ‘naar binnen’ dan ‘naar buiten’ was gericht.  De meest voor de hand liggende optiebleek te zijn om reeds bestaande burger-&gemeentelijke initiatieven en kennis op Ijburg te bundelen met het doel een duidelijkere gezamenlijke agenda tot stand te brengen die de slagkracht, het netwerk en het bereik van bestaande initiatieven zou vergroten. Een ‘beheerder’ voor dit netwerk van mensen, kennis en initiatieven was beschikbaar.
Dit alles gebundeld onder éen ‘merk’ dat als herkenbare afzender een bekrachtigende functie vervult en daarmee de beweging in gang helpt te zetten en te houden. Het agendeert enerzijds bestaande ‘issues’ en nodigt anderzijds bewoners van Ijburg uit om zelf met ideeen te komen en deze uit te werken. Vanuit het netwerk kan voorzien worden in de verbinding van potentiele partners. Het initiatief bouwt zo tevens aan haar rol als duurzame partner in de groei en ontwikkeling van Ijburg (nog 3 eilanden gepland).
Het voorstel van het Safari team bevestigde de aanwezigheid van een reeds ontkiemend initiatief op Ijburg en droeg de naam ‘Mijburg’ (M(ijn)Ijburg). Het speelde in op een aanwezige “infrastructuur” van reeds actieve personen en was een goed voorbeeld van gezamenlijk profijt van een samenwerking van publieke en private belangen.
E.e.a. resulteerde in het huidige project ‘Ijburg-droomt-Ijburg-doet’, zie ook http://amsterdam-ijburg.blogspot.com/search/label/IJburgDroomt

Voor meer informatie over de Sociale Innovatie Safari  www.socialsafari.org

Onderstaande tekst was een introductie op Who cares?’ deelname aan de Safari.
Ik dacht, wat is de beste manier om (aan jullie, de deelnemers) te duiden waarom ik erg blij werd van de gedachte aan deze Sociale Innovatie Safari georganiseerd door KL. Even los van het feit dat ik een groot fan ben van wat ze doen, het een unieke organisatie vind en het geluk had om met ze samen te werken op meerdere gelegenheden, werd ik zoals gezegd erg blij van het idee van een innovatie safari en bedacht dat de timing ervan niet beter kon. Want het is hoog tijd voor social innovatie!Ik herinner me nog de dag dat ik ontdekte dat een product, nog meer dan een gebruiksvoorwerp, eigenlijk een communicatiemiddel was…. Om kort te gaan, deze ontdekking leidde tot Who cares?, wat begon als een serie producten die uitnodigt tot betrokkenheid. Nu klinkt dat nogal breed, maar anderzijds iedereen herkent een gevoel van betrokkenheid in zijn of haar dagelijks leven.
Voor mij is de link tussen ontwerpen en sociale innovatie snel gelegd, tot op de dag van vandaag ben ik als ontwerper, maar ook als mens, nog altijd geïntrigeerd door de manier waarop de mens zijn omgeving “consumeert”. Sociale innovatie is ook nauw verwant aan social design. In tijden van grote maatschappelijke veranderingen wordt ook de rol van ontwerpen heroverwogen. De laatste decennia heeft een vorm van overconsumptie geleid tot een vorm van ‘uberdesign’. De fundamenteel positieve neiging van ontwerpers om te zoeken naar identiteit en toegevoegde waarde schoot de laatste decennia door in een ogenschijnlijk oneindige stroom van interessante, maar ook uitzinnige ego-objecten meer geschikt voor museale toepassingen, dan ‘design for the real world’, zoals ooit gelanceerd door Victor Papanek, stamvader van het social design. De kunst en ontwerp wereld leken hierin soms gewillig mee te liften op de ratrace ingezet door de media in de productie en reproductie van visuele statements. Uiteindelijk zijn het de klassiekers die beklijven en de ‘high’ van de tijdelijkheid weerstaan.
Of zoals Papanek het stelt: ‘In een tijd waarin we geconfronteerd worden met allerhande complexe vraagstukken op ecologisch, climatologisch, religieus, politiek en sociaal vlak, wordt een geëngageerde, betrokken en innoverende houding van designers meer dan ooit gevraagd. Hoe om te gaan met gewoontes en tradities van veranderende groepen in de samenleving en hun beleving van het ontwerp van de publieke ruimte en consumenten producten? Aannemelijk alleen maar door zich totale rekenschap te geven van de onlosmakelijkheid van de sociale, culturele, economische en technische aspecten die samen echt tot een bevredigende uitkomst van een ontwerp proces kunnen leiden. Het is te verwachten dat met deze omvattende en conceptuele benadering de ontwerp praktijk een betere bijdrage kan leveren aan de maatschappij als geheel. Het is de uitdaging voor ontwerpers om een balans te bereiken tussen de duurzame kwaliteit van het product en tegelijkertijd de aanwezigheid van emotionele en culturele dimensies zoals identiteit, schoonheid en herinnering.’

In een veranderende wereld waarin alles allang te koop is gaat ontwerpen voor mij niet alleen over producten of diensten, maar ook heel erg over sociale dynamiek. In een samenleving die complexer wordt is er vooral veel behoefte om te blijven leren over- en te werken aan telkens weer betere sociale dynamiek om zo met veranderingen mee te kunnen gaan en de wereld leefbaar te houden voor alles en iedereen. Dat is waar een werkelijke uitdaging ligt voor ontwerpers om oplossingen hiervoor te bedenken. Alles is tenslotte ontworpen!

Share